Samochód elektryczny z OC sprawcy – Wszystko co musisz wiedzieć.

Samochód elektryczny z OC sprawcy

Wszystko co musisz wiedzieć.


Utrata możliwości korzystania z własnego samochodu wskutek zdarzenia drogowego stanowi szczególnie dotkliwe następstwo wypadku lub kolizji. Powoduje szereg konsekwencji w codziennym funkcjonowaniu. Poza stresem wymienić należy dezorganizację codziennego funkcjonowania w zakresie obowiązków zawodowych czy rodzinnych. Istnieją jednak mechanizmy, które pozwalają na zniwelowanie tych negatywnych następstw.



    1)  Prawo do samochodu elektrycznego z ubezpieczenia OC sprawcy – podstawy prawne

W przypadku kolizji lub wypadku, za który nie ponosisz winy, przysługuje Ci samochód zastępczy z ubezpieczenia OC sprawcy. Najęty w ramach polisy OC sprawcy pojazd powinien odpowiadać temu, którym poruszałeś się przed wypadkiem. Ma to istotne znaczenie, jeśli wcześniej poruszałeś się samochodem elektrycznym – wynajęty pojazd zastępczy powinien posiadać zbliżone parametry oraz funkcjonalność co twój uszkodzony samochód. Ubezpieczyciel nie może skutecznie ograniczać twoich uprawnień przez proponowanie pojazdu spalinowego. W praktyce towarzystwa ubezpieczeniowe często oferują pojazdy z podobnego segmentu co uszkodzony, bez względu na rodzaj napędu. Nie odpowiada to jednak zasadzie pełnego odszkodowania. Świadczenie ze strony ubezpieczyciela powinno doprowadzić do takiego stanu, jak gdyby szkoda nigdy nie nastąpiła. Przerzucenie na ciebie obowiązku np. zakupu benzyny, gdy wcześniej korzystałeś z darmowego ładowania, nie odpowiada tym warunkom oraz oznacza, że ubezpieczyciel w pełni nie realizuje swojego obowiązku.

Podstawy prawne:

• art. 361 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego oraz art. 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych obowiązek pełnej kompensacji szkody (strata + utracone korzyści).
• art. 363 § 1 k.c. oraz art. 822 k.c. – odszkodowanie, wypłacane przez ubezpieczyciela, ma przywrócić normalne funkcjonowanie poszkodowanego.

Na tych podstawach prawnych Sąd Najwyższy przyjął, że poszkodowanym przysługuje zwrot kosztów pojazdu zastępczego, bez względu na to, czy samochód uszkodzony był wykorzystywany na cele działalności gospodarczej lub zawodowej czy prywatnie (uchwała Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r. III CZP 5/11), co obejmuje koszty uzasadnione oraz celowe (wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2024 r. II CNPP 35/22)

Dla właścicieli EV oznacza to prawo do auta elektrycznego z OC sprawcy, a nie pojazdu o niższej wartości użytkowej.

W praktyce ubezpieczyciele sami oferują wynajęcie samochodu zastępczego od podmiotu z nimi współpracującego. Należy jednak pamiętać, że poszkodowany nie ma obowiązku przyjęcia takiej propozycji najmu. Może wybrać inną firmę, która faktycznie zapewni samochód elektryczny o właściwym segmencie. Koszty te również powinien ponieść ubezpieczyciel, o ile będą to, oczywiście, koszty celowe i konieczne (postanowienie SN z 18 czerwca 2025 r. I CNP 13/24).

W praktyce oznacza to możliwość wynajęcia samochodu elektrycznego z OC sprawcy w wyspecjalizowanej wypożyczalni – niezależnej od TU.




   3)   Wynajem pojazdu zastępczego z wypożyczalni zewnętrznej

Należy również zachować ostrożność wobec zewnętrznych firm działających na rynku wypożyczalni. Choć oferują one pojazdy elektryczne, często wymagają wpłaty kaucji lub ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z organizacją najmu. Pojazdy zastępcze udostępniane przez takie podmioty objęte są także limitami kilometrów, które mogą znacząco ograniczać Państwa mobilność, a także innymi ukrytymi opłatami ujawniającymi się dopiero po zwrocie pojazdu.

Co więcej, po zakończeniu najmu, w przypadku braku uznania stawki przez Towarzystwo Ubezpieczeń, najemca zostaje obciążony kosztami wynajmu. W efekcie pozostają Państwo sami z problemem, a nieuczciwa wypożyczalnia – zamiast realnie pomóc – przerzuca odpowiedzialność i koszty na klienta. 

Jak wskazywano, koszty najmu pojazdu zastępczego wynajęte od zewnętrznej wypożyczalni podlegają zwrotowi przez ubezpieczyciela wtedy, gdy są to koszty celowe i uzasadnione. Towarzystwa ubezpieczeniowe w praktyce często próbują:

• zaniżać stawki dobowego najmu,
• powoływać się na „wewnętrzne taryfy”,
• porównywać EV do tańszych aut spalinowych.

Z punktu widzenia prawa znaczenie ma rzeczywista stawka rynkowa za wynajem samochodu elektrycznego – która obowiązuje na danym rynku lokalnym w czasie naprawy pojazdu mechanicznego, przy tzw. szkodzie częściowej lub do czasu nabycia pojazdu, przy tzw. szkodzie całkowitej (wyr. SN z 25 kwietnia 2023 r. II CNPP 5/22, Legalis)

Nasza rola jako wypożyczalni – przejęcie ryzyka stawki

W modelu, który stosujemy:

• to my jako wypożyczalnia ponosimy ryzyko wysokości stawki za najem auta
• klient nie dopłaca różnicy między stawką rynkową a ewentualnie zaniżoną stawką przyjętą przez ubezpieczyciela lub sąd;
• rozliczenie z ubezpieczycielem oraz ewentualny późniejszy spór w sądzie prowadzimy bezpośrednio, na podstawie cesji wierzytelności i dokumentacji szkody.

Z punktu widzenia klienta oznacza to, że:

• wybiera samochód elektryczny odpowiedniego segmentu,
• nie musi negocjować stawek z TU,
• nie ponosi ryzyka, że ubezpieczyciel zakwestionuje wysokość stawki dobowej.

Przy prawidłowym wykonywaniu umowy pomiędzy nami a klientem to my, jako podmiot profesjonalny, bierzemy ryzyko biznesowe związane z wysokością stawki najmu naszych pojazdów zastępczych

Rozliczenie VAT zależy od statusu podatkowego poszkodowanego:

• osoba fizyczna lub podmiot bez prawa do odliczenia VAT – najem pojazdu zastępczego jest dla takiego klienta w praktyce całkowicie bezgotówkowy,
• przedsiębiorca z prawem do odliczenia VAT – zgodnie z przepisami pokrywa część VAT, którą może odliczyć (najczęściej 50% lub 100% w zależności od sposobu użytkowania pojazdu).

Podstawy prawne:

• art. 86a ustawy o VAT – zasady odliczania VAT przy pojazdach samochodowych.

Koszt netto najmu oraz nieodliczalna część VAT stanowią element szkody i podlegają rozliczeniu z ubezpieczycielem.

Okres uzasadnionego najmu w przypadku pojazdu niejezdnego po szkodzie obejmuje:

• dzień szkody,
• czas oczekiwania na oględziny i decyzję TU,
• czas oczekiwania na części,
• technologiczny czas naprawy,
• inne uzasadnione okresy, wpływające na długość procesu napraw (możliwości przerobowe warsztatu, wcześniej zaplanowany urlop poszkodowanego),
• racjonalny okres po zakończeniu naprawy (odbiór pojazdu, formalności);
• czas konieczny do zakupu nowego pojazdu (w przypadku szkody całkowitej).

Istotne jest, aby w procesie likwidacji szkody przedstawić wszelkiego rodzaju dokumenty, pozwalające na obiektywne uzasadnienie okresu najmu pojazdu zastępczego. Przydatne jest zbieranie informacji ze strony warsztatu naprawczego w postaci maili, harmonogramów napraw, zamówień konkretnych części.

Poszkodowany korzystający z samochodu elektrycznego może dochodzić także:

• zwrotu kosztów parkowania / przechowywania pojazdu,
• utraty wartości handlowej pojazdu elektrycznego,
• innych roszczeń związanych z długotrwałym brakiem możliwości korzystania z EV.

Podstawy prawne:

• art. 361–363 k.c. – pełna kompensacja szkody i wybór sposobu naprawienia (naprawa / świadczenie pieniężne).

W ramach współpracy możemy – jako wypożyczalnia – przekazać sprawę partnerskim kancelariom wyspecjalizowanym w sporach z towarzystwami ubezpieczeniowymi.

Z punktu widzenia poszkodowanego kluczowe są trzy elementy:

1. Prawo do samochodu elektrycznego z OC sprawcy – pojazd zastępczy musi odpowiadać segmentem i funkcjonalnie uszkodzonemu EV. Nasze pojazdy zastępcze podstawiamy na terenie całej Polski.
2. Prawo wyboru wypożyczalni – brak obowiązku korzystania z oferty TU; możliwy wynajem w wyspecjalizowanej wypożyczalni aut elektrycznych.
3. Brak ryzyka co do stawki najmu:
   • klient nie negocjuje stawek z TU,
   • to my jako wypożyczalnia przejmujemy ryzyko braku akceptacji stawki przez ubezpieczyciela,
   • w przypadku prawidłowego wykonywania umowy przez klienta rozliczenie odbywa się nawet bezgotówkowo (konsument lub podmiot nieodliczający VATu), na podstawie cesji wierzytelności i dokumentacji szkody.

Dzięki temu poszkodowany zachowuje ciągłość mobilności na poziomie sprzed szkody, a ryzyko finansowe sporu z ubezpieczycielem spoczywa po stronie profesjonalnego podmiotu – wypożyczalni No Smog Rent.